Nghiên cứu sinh Trần Thành bảo vệ thành công LATS cấp Viện với 8 công bố trong đó 5 công bố thuộc SCIE Q1, Q2, được Hội đồng đánh giá xuất sắc

Nghiên cứu sinh Trần Thành bảo vệ thành công LATS cấp Viện:

Dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Bùi Xuân Thành và cố PGS.TS. Lê Đức Trung, sáng thứ Năm, ngày 21/5/2026, NCS Trần Thành đã bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ kỹ thuật cấp Viện tại Hội đồng chấm Luận án tiến sĩ Viện Môi trường và Tài nguyên, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, ngành Kỹ thuật môi trường, Mã ngành: 9520320.

GS.TS. Lê Thanh Hải (Viện MT&TN, ĐHQG-HCM), chủ tịch Hội đồng đã điều khiển phiên họp. Ba phản biện của luận án tiến sĩ là PGS.TS. Trần Lê Lựu (Trường ĐH Việt Đức), PGS.TS. Đinh Thị Nga (Trường ĐH Công Nghiệp TP.HCM) và PGS.TS. Lê Thị Kim Oanh (Trường ĐH Văn Lang). Hội đồng có sự tham gia của hai ủy viên là PGS.TS. Phùng Chí Sỹ (Trung tâm Công nghệ Môi trường Entec) và TS. Đào Phú Quốc (Viện MT&TN, ĐHQG-HCM), cùng thư ký hội đồng là TS. Nguyễn Thanh Hùng (Viện MT&TN, ĐHQG-HCM). Buổi bảo vệ đã diễn ra long trọng với sự tham gia của GVHD, cán bộ khoa học, NCS trong và ngoài Viện.

Hính 1. GS.TS. Lê Thanh Hải - Chủ tịch Hội đồng (đánh giá LATS cấp Viện) điều khiển phiên họp

Ngành nuôi tôm thâm canh hiện nay được xem là một trong những lĩnh vực thủy sản phát triển nhanh nhất trên thế giới, đóng vai trò then chốt trong bảo đảm an ninh lương thực và mang lại nguồn thu ngoại tệ lớn cho nhiều quốc gia ven biển. Nuôi tôm tạo ra lượng lớn nước thải mặn giàu dinh dưỡng, đòi hỏi giải pháp xử lý hiệu quả và bền vững đồng thời mở ra cơ hội thu hồi sinh khối giá trị. Đề tài LATS của NCS Trần Thành “Nghiên cứu xử lý nước thải nuôi tôm và thu hồi sinh khối tảo bằng hệ vi tảo – vi khuẩn trong hồ tảo mật độ cao kết hợp màng lọc và giá thể MHRAP-ATS” được thực hiện nhằm phát triển và đánh giá hệ thống tích hợp ATS–MHRAP kết hợp màng lọc, đồng thời so sánh với MHRAP truyền thống thông qua điều tra thực địa, thí nghiệm kỹ thuật, phân tích cơ chế bẩn màng, tối ưu hóa bằng RSM và đánh giá sinh khối thu được.

Hình 2. NCS Trần Thành báo cáo LATS trước Hội đồng đánh giá LATS cấp Viện

Luận án đã cung cấp cơ sở khoa học đột phá về việc tích hợp hệ thống màng lọc (MF), hồ tảo mật độ cao (HRAP) và giá thể tảo (ATS). Các kết quả đã làm sáng tỏ cơ chế tương tác cộng sinh vi tảo - vi khuẩn trong môi trường mặn, động lực học quần xã vi sinh cũng như cơ chế giảm thiểu bẩn màng thông qua kiểm soát các polymer ngoại bào.

Hình 3. Sơ đồ hệ thống ATS-MHRAP tích hợp giá thể tảo (ATS) và màng vi lọc (MF) với hệ thống MHRAP truyền thống không có ATS (bên phải)

Hình 4. Thu hoạch sinh khối từ hệ thống ao tảo mật độ cao kết hợp giá thể tảo và màng lọc (ATS-MHRAP) trong xử lý nước thải nuôi tôm: (A) bể phản ứng ATS-MHRAP; (B) màng sinh học tảo phát triển trên bề mặt giá thể ATS; (C) sinh khối tảo cô đặc thu được từ lớp màng trên ATS

Những kết quả mới, đóng góp mới của luận án:  Luận án đã phát triển và kiểm chứng hệ thống xử lý nước thải nuôi tôm mới: tích hợp hệ thống hồ tảo mật độ cao (HRAP), giá thể tảo (ATS) và màng lọc (MF) (hệ ATS-MHRAP-MF) nhằm nâng cao hiệu quả xử lý và thu hồi sinh khối; đồng thời phân tích cơ chế bẩn màng thông qua EPS-TMP-SEM để nhận diện rõ các yếu tố chi phối bẩn màng trong hệ tích hợp tảo – màng;  Xác định được các thông số vận hành tối ưu và xây dựng quy trình thu hồi – xử lý sinh khối tảo theo hướng tạo sản phẩm có giá trị, hỗ trợ triển khai mô hình theo hướng tuần hoàn và khả thi ngoài thực tiễn; Chứng minh vai trò hiệu quả của lưới ATS trong việc tạo màng sinh học ổn định, giúp nâng cao hiệu suất loại bỏ COD, TN và P-PO43- ngay cả ở tải trọng dinh dưỡng cao; Phát hiện ra rằng hệ ATS-MHRAP làm giảm nồng độ s-EPS và b-EPS, đặc biệt là giảm tỷ lệ polysaccharide, từ đó làm chậm tốc độ gia tăng áp suất xuyên màng và kiểm soát bẩn màng hiệu quả hơn MHRAP truyền thống; Cung cấp dữ liệu điều tra khảo sát hiện trạng về hoạt động nuôi tôm ở khu vực nghiên cứu, dữ liệu thực nghiệm dài hạn, cơ chế biofilm, mô hình RSM đa mục tiêu; bổ sung khoảng trống nghiên cứu về hệ lai ATS-HRAP cho nước thải nhiễm mặn; Tối ưu hóa thành công quy trình sấy sinh khối giúp giữ lại dưỡng chất cao nhất (protein/lipid/carbohydrate), tạo tiền đề ứng dụng bột tảo vào thực tế.

Hình 5. Các thành viên Hội đồng đọc nhận xét LATS của NCS Trần Thành

NCS đã có 08 công bố liên quan đến luận án trong đó có 05 công bố quốc tế là tác giả chính thuộc SCIE, Q1 và Q2); 02 công bố IOP Hội thảo quốc tế là tác giả liên hệ và 01 công bố trên các tạp chí trong nước là tác giả liên hệ. Hội đồng đánh giá cao kết quả nghiên cứu của luận án thông qua các công bố quốc tế trên các tạp chí có uy tín và chủ đề nghiên cứu có tính thời sự và thực tiễn cao. Hội đồng chấm luận án Tiến sĩ cấp Viện thống nhất đánh giá luận án xuất sắc (7/7 phiếu xuất sắc) và kiến nghị cơ sở đào tạo công nhận trình độ và cấp bằng Tiến sĩ cho NCS Trần Thành.

Hình 6. Các thành viên Hội đồng và GVHD chụp hình chúc mừng NCS bảo vệ thành công LATS cấp Viện